انواع جبران سازی توان راکتیو با خازن
در این مقاله به بررسی انواع جبران سازی توان راکتیو خواهیم پرداخت. خازن یک عنصر استاتیک تنظیم کنندهی توان راکتیو بوده که تلفات بسیار ناچیزی دارد. این عنصر در سطوح ولتاژی مختلف از جمله فشار ضعیف به شکلهای متنوعی جهت جبران سازی یا تولید توان راکتیو استفاده میشود. بهعنوانمثال در سطح فشار ضعیف میتوان آن را مستقیم به ترمینالهای الکتروموتور متصل کرده و یا در یک تابلوی اتوماتیک قرار داد.
قبل از نصب خازن باید روشها و انواع جبران سازی توان راکتیو با خازن را بررسی کرده و یک طرح مناسب برای رسیدن به بهترین نتیجه از نظر جبران سازی، مسائل فنی و اقتصادی تهیه کنیم.
اصلاح ضریب توان انفرادی یا توزیعشده
روش انفرادی به معنی جبران سازی توان راکتیو یکبار خاص مانند الکتروموتور، ترانسفورماتور، و غیره است. در این حالت میزان توان راکتیو خازن یا خازنها دقیقا بر اساس نیازمندیهای بار انتخاب شده و در نزدیکترین حالت ممکن نصب میشوند. قرارگیری خازن در کنار بار، باعث پایین آمدن جریان کابلها، تجهیزات قدرت و ترانسفورماتور میشود.
اتصال خازنها در حالت جبران سازی انفرادی( Distributed power factor correction) بسیار ساده و ارزان است. بهعنوانمثال میتوان آن را مستقیم به ترمینالهای بار متصل کرده و یا از یک وسیلهی حفاظتی در برابر اضافه جریان مانند بریکر یا فیوز به همراه یک کنتاکتور برای قطع و وصل خازن استفاده کرد. کنترل خازن میتواند بهصورت دستی، بر اساس ساعت، روشن و خاموش شدن بار مربوطه یا هر حالت دیگری انجام شود.
اصول اولیه
خازنها در طرح جبرانسازی انفرادی به صورت مستقیم به ترمینال بارهای القایی مخصوصا موتورها متصل میشوند. جبرانسازی انفرادی هنگامی مطرح میشود که توان موتور نسبت به توان ظاهری کل تاسیسات بر اساس kVA قابل توجه باشد. رنج کیلو وار بانک خازن حدود ۲۵ درصد توان اکتیو موتور بر اساس کیلو وات خواهد بود. جبرانسازی انفرادی در بخشهای دیگر تاسیسات مانند ترانسفورماتور نیز میتواند مزایای بیشتری ایجاد کند.
روش جبران سازی انفرادی بیشتر برای بارهای بزرگ، توزیعشده و با زمان کار طولانی توصیه میشود. بهعنوانمثال در تصویر زیر چند حالت ممکن برای انواع جبران سازی توان راکتیو الکتروموتور در حالت انفرادی را مشاهده میکنید. در این تصویر عبارت Starter به معنی راهانداز کنتاکتوری بوده